Sidee loo xakameyn karaa caloosha carruurta iyo caruurta da'da dugsiga
Calool-galintu waxay aad ugu badan tahay carruurta udhaxeysa da'da qaangaarka ah. Xaqiiqdii, illaa boqolkiiba saddex ee booqashooyinka dhakhtarka carruurtu waa caloosha.
Waxaa jira sababo badan oo suurtogal ah ee calool-goyska carruurta yaryar iyo caruurta fasalka u dhexeeya oo ka mid ah dhibaatooyinka sahlan ee fudud sida fuuq-baxa ama caadooyinka cunidda xaaladaha caafimaad ee hoos u dhaca sida xanuunka Hirschsprung.
Sababaha iyo daaweynta caloosha ilmaha yari way ka duwan yihiin kuwa socod baradka iyo carruurta waaweyn, markaa haddii ilmahaagu jiro 12 bilood ama ka yar, fiiri sababaha iyo daaweynta caloosha ilmaha .
Astaamaha Caloosha ee Carruurta
Waxa aynu u maleyneyno sida calool-galinta dadka waaweyni waxay ka duwanaan kartaa tan carruurta. Dadka qaangaarka ah, calaamadaha ugu caansan ee la xidhiidha caloosha ayaa ah dhaqdhaqaaq aan caadi ahayn. Inkastoo tani ay dhici karto in carruurta sidoo kale, waa wax aan muhiim ahayn. Xaqiiqda dhabta ah ee saxarada ilmaha-haddii ay joogaan dabacsanaan jilicsan oo caadi ah-ha dhadhamin macnaheedu yahay calool-istaagga oo dhan. Calaamadaha suurtagalka ah ee caloosha ilmaha ku jira waxaa ka mid ah:
- Saxaro waaweyn (nooca foorari kara musqusha.)
- Saxaro adag - Dhaqdhaqaaqa dhaqdhaqaaqa mindhicirku wuxuu ka muhiimsan yahay inta jeer ee soo noqnoqota.
- Saxarada pelet-ka ee yar yar ("sax" pelet saxarada.)
- Dhaqdhaqaaqa mindhicirka.
- Cadaadiska ama calaamadaha kale ee dhibaatada leh dhaqdhaqaaqa mindhicirka.
- Cabsida ah inaad tagto musqusha - Haddii ilmahaagu uu da 'yaryahay da'da tababarka dhererka, waxaa laga yaabaa inaanay kuu sheegi karin joogtada saxarada. Taasi waxay tidhi, waad ogaan kartaa in ay wakhti dheer ku qaadato musqusha, ka soo baxdo musqusha neefta, jeexjeexa ama xanuun, ama diiddo inay musqusha gasho.
- Xanuunka caloosha - Ilmahaagu wuxuu sheegan karaa in maskaxdiisu xanuunto, waxaadna ogaan kartaa in ay jirtey nidaam iyada "calool xanuun".
- Saxaro aan macquul ahayn - Mar kale, saxaro aan caadi ahayn lagama yaabo inay muujiso calool-galinta haddii aysan joogtada aheyn mid adag, cunugaagu wuxuu u muuqdaa mid aan raaxo lahayn, ama murqaha inuu ku dhaafo.
Guud ahaan, calool-galinta carruurta waxaa badanaa lagu qeexaa inay tahay "dhibaato adag oo ku timaadda hudheelka ugu yaraan laba toddobaad, taas oo sababa culeyska bukaanka."
Maskaxda ku hay in waalidiinta inta badan aysan ogeyn inta jeer ee ay carruurtooda da'da iskuulka ku jiraan dhaqdhaqaaqa mindhicirka, taas oo inta badan dib u dhigta ciladda caloosha.
Sababaha Dhibaatada Cunuga
Raadinta sababaha calool-istaagga ayaa badanaa ah talaabada koowaad ee sameynta baaritaanka saxda ah iyo doorashada daaweynta ugu fiican ama isbeddelka cuntada.
Sababaha suurtagalka ah waxaa ka mid ah:
- Fuuqbax
- Cunto leh fiyuus aad u yar
- Cunto ka timaadda cuntooyinka aadka u adkeysiga sida caanaha, jiiska, iyo muuska
- Daawooyinka qaarkood, gaar ahaan antacids iyo daawooyinka xanuunka narkotikada
- Dareen maskaxeed oo qibrad leh oo sababa cunugga inuu saxaro, ama isku day inaad ka fogaato musqulaha dadweynaha
- Yareynta dhaqdhaqaaqa jirka
- Dhibaatada mindhicirka
- Dhibaatooyinka qanjidhka 'endocrine' sida 'hypothyroidism'
- Xaaladaha sida Down's syndrome iyo cillad maskaxeed
Kala-ilaalinta caloosha carruurta
Haddii aad ka walwalsan tahay in cunuggaaga caloosha ku jiri karo, waa muhiim inaad la hadasho dhaqtarkaaga. Taariikh taxaddar leh ayaa badanaa soo bandhigi kara qaababka ku dhaca caloosha. Haddii sababtu ay cadahay taariikhda iyo jireed, imtixaannada dheeraadka ah badanaa lagama maarmaan.
Mararka qaarkood daraasado dheeraad ah, sida shaqada dhiigga, daraasadaha sawir-baadhista, ama endoscopy ayaa loo baahan karaa si loo ogaado sababta keentay.
Daaweyn loogu talagalay Saxarada Carruurta
Daaweynta lagu talinayo caloosha carruurta waxay ku xiran tahay taariikhda saxda ah iyo imtixaanka jirka.
Mararka qaarkood dhammaan waxyaabaha loo baahan yahay waa dheecaannada sii kordhaya ee cuntooyinkeeda ama isbedel yar oo ku yimaada cuntada ay qaadato. Taasi waxay tiri, haddii ilmuhu aanu raaxo lahayn, waxaa laga yaabaa inaad u baahato inaad isticmaasho saxaro jilicis ama jilciye si aad "u hesho wax walbo" markaad wax ka bedesho cuntada.
Haddii cuntokeedu uu aad u hooseeyo fiyuusta, ku darida fibrigu waa fikrad wanaagsan, laakiin ka duwan dadka qaangaarka ah, waxay u muuqataa inay saameyn yar ku yeelanayso dhimista caloosha carruurta. Waxaa muhiim ah in kor loo qaado fiyuusiyada cuntada haddii aad doorato inaad sidaa yeelato, maaddaama koror degdeg ah ay u horseedi karto xanaaq iyo calool xanuun.
Yareynta cuntooyinka adkaha leh sida cuntooyinka aadka u shaqeeyay, sonkorta sonkorta, iyo waxyaabaha caanaha sida farmaajada ayaa laga yaabaa inay caawimaan, waxaana laga yaabaa inay ku dhiirigeliso ilmahaaga inuu sameeyo xulasho caafimaad leh. Haddii ilmahaagu uusan firfircooneyn, wakhtiga firaaqada firfircoon ee wakhtiga shaashadda waa fikrad fiican siyaabo badan.
Kaxeystayaasha ayaa laga yaabaa in loo baahdo in loo isticmaalo si khaas ah. Polyethylene glycol (Miralax) waxaa badanaa si fiican u dulqaadan kara caruurta waxayna badanaa ku taliyaan dhakhaatiirta carruurta. Si ka duwan sida caloosha jilciya, saxaro jilicsani ma aha mid la qabatimay waxaana badanaa la siin karaa haddii loo baahdo. Qalad qalad ah ayaa waalidka laga rabaa in ay joojiso jilicsanaha saxarada sida ugu dhakhsaha badan marka ilmuhu bilaabo inuu yeesho dhaqdhaqaaqa jilicsan ee jilicsan, oo kaliya inuu ilmuhu yeesho calool-istaagga mar kale. Mararka qaarkood, haddii ilmo la soo celiyo, waxaa loo baahan karaa enema ama dijitaalka digital. Iska hubi inaad ka hortageyso wixii sababo halis ah ee caloosha ka hor intaadan qaadin wadadan (si kale haddii loo dhigo, ka fogow kuwaan haddii ilmahaagu qabo xanuunka caloosha.)
Waxa kale oo jira fursado kale, inkasta oo ay ugu fiican tahay inaad la hadasho dhakhtarkaaga ka hor intaadan isku dayin. Dhakhtarka Gastroenterologist wuxuu ku siin karaa caawinaad dheeri ah haddii ilmahaagu caloosha joogtada ah ee adag in lagu daweeyo.
Dhibaatooyinka Cillada Maskaxda ee Carruurta
Carruurta qaarkood caloosha daran waxay yeeshaan xannibaad, taasoo ka soo baxday saxaro dareere ah. Tani waxay keeni kartaa shilalka shilalka, xaalad loo yaqaan 'encopresia'.
Caabuqyada afka ayaa sidoo kale laga yaabaa inay ku dhacaan caloosha oo ay sii xumaan karto calaamadaha haddii carruurtu markaa ka fogaadaan isticmaalka musqusha.
Khadadka hoose ee caloosha carruurta
Inta badan, calool-galinta carruurta waxaa lagu maareyn karaa isbeddel cunto iyo korriin dhaqdhaqaaq jireed. Taasi waxay tidhi, saxaro jilicsan iyo mararka qaarkood caloosha ayaa loo baahan doonaa si loo helo mindhicirrada ilmaha. Waxaa jira khatar yar oo la xidhiidha isticmaalka jilicisyada saxarada ee carruurta, haddii loo baahdo waa inay sii socotaa illaa ilmo dhaqdhaqaaqa saxarada oo joogto ah oo jilicsan.
> Isha
- > Rajindrajith, S., Devanarayana, N., Crispus Pereara, B., iyo M. Benninga. Dhibaatada Ilmaha ee Dhibaatada Jirrada. Wargeyska World Gastroenterology . 2016. 22 (30): 6864-75.
- > Tabbers, M., DiLorenzo, C., Berger, M. et al. Qiimeynta iyo Daaweynta Caloosha Hawlaha ee Dhallaanka iyo Carruurta: Talooyinka Caddaymaha ku Saleysan ee ESP. Wargeyska Gastroenterology ee carruurta iyo nafaqada . 2014. 58 (2): 258-74.